Handelen binnen en tegen structuren: een discussie over individuele en collectieve agency in het onderwijs

In deze discussiebijdrage bespreken we hoe de artikelen in dit themanummer agency positioneren als een relationeel en contextueel fenomeen. Vervolgens onderscheiden we op basis van een vergelijking van drie terugkerende dynamieken hoe agency in de bijdragen wordt geconceptualiseerd en onderzocht: (1) agency als handelen binnen bestaande kaders versus agency als het transformeren van die kaders, (2) agency als individuele capaciteit versus agency als collectieve praktijk, en (3) agency in relatie tot ongelijkheid in kansen en voorwaarden. Ten slotte bespreken we welke implicaties deze inzichten hebben voor de onderwijspraktijk en voor toekomstig onderzoek naar leerling-, student- en docentagency.