İzmit Körfezi Dip Çamurlarının Genleştirilmiş Kil Agregası Üretimi İçin Hammadde Olarak Değerlendirilmesi

Bu çalışmada, İzmit Körfezi’nden elde edilen dip çamurunun herhangi bir katkı gerektirmeden genleşmiş kil agregası (GKA) üretimi için uygunluğu araştırılmıştır. Numunenin kimyasal ve mineralojik özellikleri XRF ve XRD analizleri ile belirlenmiş; albit, kuvars, muskovit, kalsit ve faujasit tipi zeolitin çamur içindeki baskın fazlar olduğu saptanmıştır. Bu fazların yüksek sıcaklıklarda geçirdiği dönüşümlerin peletlerde gaz oluşumu ve gözenek çekirdeklenmesi üzerinde etkili olduğu görülmüştür. Farklı sıcaklık (500-1200 °C) ve iki bekletme süresi (5 ve 10 dakika) altında gerçekleştirilen ısıl işlem deneyleri, dip çamurundan üretilen peletlerin 1050-1100 °C aralığında en dengeli iç yapıya ve en yüksek mekanik performansa ulaştığını göstermiştir. Bu koşullarda yaklaşık 1.5 g/cm³ birim hacim ağırlığı, %11-15 su emme oranı ve 3-4 MPa pelet dayanımı elde edilmiştir. Buna karşılık 1150 °C ve üzerindeki sıcaklıklarda gözenek çapının büyümesi, gözenek birleşmelerinin artması ve kabuk incelmesi gibi morfolojik değişimler gözlenmiş; bu durum mekanik dayanımda belirgin bir düşüşle sonuçlanmıştır. Elde edilen bulgular, İzmit Körfezi dip çamurunun uygun ısıl işlem koşulları altında katkısız hafif agrega üretimi için değerlendirilebilecek bir hammadde olduğunu göstermektedir.