Toplumun İlahiyat Fakültesi Mezunlarına Yönelik Algıları ve Beklentileri Üzerine Nitel Bir Araştırma

Türkiye‘de İlahiyat/İslami İlimler Fakültelerinin mezun profili, müfredat yapısı ve toplumsal algı üzerine yapılan bu nitel araştırma, durum çalışması deseniyle yürütülmüştür. Çalışmada, ilgili fakültelerin müfredatları ve misyon ifadeleri incelenmiş; ayrıca 337 katılımcı ile yapılan mülakatlar aracılığıyla toplumun mezunlara yönelik mevcut algısı ve beklentileri analiz edilmiştir. Araştırma bulguları, İlahiyat/İslami İlimler Fakültelerinin müfredatlarının tarihsel süreçte köklü değişikliklere uğramakla birlikte, genel olarak Temel İslam Bilimleri lehine bir ağırlık taşıdığını ve Felsefe ve Din Bilimleri alanlarındaki derslerin zaman içinde azaldığını göstermiştir. Buna karşılık, toplumun mezunlara yönelik algısı oldukça eleştireldir. Toplumun beklentileri ise son derece yüksek ve idealize edilmiştir. Cinsiyet ve dindarlık düzeyine göre farklılaşan algı ve beklentiler, kurumların heterojen bir topluma hitap etmekte zorlandığını ortaya koymuştur. Sonuç olarak, mevcut müfredat yapısı ve eğitim anlayışının, toplumun beklentilerini karşılamakta yetersiz kaldığı anlaşılmaktadır. İlahiyat eğitiminde, geleneksel naklî bilgilerin yanı sıra, iletişim becerileri, toplumsal cinsiyet, psikoloji, sosyoloji ve felsefe gibi alanları da kapsayan; mezunları hem akademik hem de toplumsal sahada daha donanımlı hale getirecek çok yönlü ve köklü bir müfredat reformunun gerekliliği ortadadır. Ayrıca, Diyanet İşleri Başkanlığı ve ilgili fakültelerin, toplumun farklı kesimlerinden düzenli geri bildirim alarak hizmet ve eğitim modellerini gözden geçirmeleri gerekli görünmektedir.