Archaeology and Rock Art StudiesAfrican studies and sociopolitical issuesSouth African History and Culture

T. Duda, Bonani Loliwe

2026.3.17South African Journal on Human Rights

DOI: 10.1080/02587203.2026.2634905

Abstract

Ukubetha koomofuNgeyeThupha ngo-2022, kwingqungquthela yezemihlaba, sabona ubunzima bokutolikela esiXhoseni ingcamango ethi ‘informal land rights’. Kweliphepha sibonisa ukuba ayikho lengcamango esiXhoseni, sikwanabisa iinkubo, iingcamango nengqiqo yesiXhosa ngomhlaba. Simisa uluvo oluthi ukubhalwa komthetho waseMzantsi Afrika ngesiNgesi ubukhulu becale, kuyazisitha iindlela zesiNtu zomhlaba. IsiNtu yinkcubeko yaBaNtu bemveli abafumaneka kuMazantsi eAfrica. Ukudukiswa kweendlela zesiNtu zomhlaba kudala ungquzulwano phakathi komthetho karhulumente neendlela zomhlaba zabemi basezilalini. Sibona ukusetyenziswa kweelwimi zesiNtu emthethweni njengesona sisombululo, esikwenza igalelo kugutyulo lobukoloniyali kumthetho welilizwe.

Citation format

DUDA, T.; LOLIWE, Bonani. Umhlaba wethu: Linkqubo, iingcamango, nengqiqo yesixhosa ngomhlaba. South African Journal on Human Rights, 2026, 41(3-4): 191–214.