Music Education and AnalysisMedia Discourse and Social AnalysisDiverse Musicological Studies

Uğur Baloğlu, Y. Birincioğlu

2026.3.21Milli Folklor

DOI: 10.58242/millifolklor.1724941

Abstract

Dijital platformlar, kültürel mirasın yeniden yorumlanması ve dolaşımı için yeni mecralardır. Dijital platformlarda üretilen kolektif anlamlar, süreklilik kazanarak kültürel sınırları geçirgenleştirir, yerel ve küresel akımları birleştirir ve kültürel yakınlıkları görünür kılar. YouTube ve benzeri plat-formların sağladığı ulusötesi erişim olanakları, geleneksel Türk-Kazak müzikal unsurlarını sadece arşivlemekle kalmayıp, kültürel mirası yeni nesillere ulaştırarak ve yeniden yorumlanmasını sağlaya-rak yaşayan miras statüsü kazandırır. Etno-folk müzik performansları, algoritma-aracılı küresel dolaşım sayesinde, hegemonik kültürel akışlara karşı alternatif kültürel ifade biçimleri oluşturmakta-dır. Etno-folk müziğin dijital dolaşımı, Batı tandaslı ana akım müzik endüstrisinin tektipleştirici etkisine karşı yerel/etnik müziği yeniden keşfederek, küresel kültürel akışların tek yönlülüğünü sorgulayan ve yerel kültürel formların direniş repertuarını zenginleştiren karşı-hegemonik bir pratik olarak belirginleşir. Dijital platformlarda videolar geniş kitlelere ulaşabilmekte, istenilen her zaman defalarca izlenilebilmekte, çevrimiçi dijital bir kültür deneyimi yaşatmakta ve bu sayede gündelik hayatın ve popüler kültürün olağan parçaları hâline gelmektedir. Algoritma yüksek etkileşimli içerik-leri görünürlük açısından öne çıkararak geniş kitlelere ulaştırmakta, tekrar tekrar izlenilmesini, payla-şılmasını ve yorum yapılabilmesine aracılık ederek popüler dijital milliyetçiliğin gündelik dolaşımını hızlandırmaktadır. Bu çalışma, YouTube’ta dolaşıma giren Türk-Kazak etno-folk müzik performans-larının kültürlerarası alımlanma süreçlerini dijital etnografik bir yaklaşımla incelemekte ve Batı, Rus ve Arap kültürel hegemonik etkilerine karşı nasıl karşı-hegemonik alanlar yarattığını analiz etmekte-dir. Araştırmada amaçlı örneklem doğrultusunda seçilen toplam on iki video (HasSak, TURAN, Baba Zula ve Akdeniz Erbaş’ın üçer videosu) ve yorumları üzerine odaklanılmış; içeriklerin kültürel özgünlüğü ve sembolik unsurları teorik çerçevemizle ilişkisi ayrıntılı olarak incelenmiştir. İzleyicile-rin etno-folk performanslarla kurdukları duygusal bağları, kültürel anlamlandırma pratiklerini ve kimlik müzakerelerini anlamak için yedi Türk ve yedi Kazak katılımcıyla iki ayrı odak grup görüş-mesi gerçekleştirilmiştir. YouTube video analizleri, yorumların tematik incelemesi ve odak grup görüşmelerinden elde edilen veriler, etno-folk müziğin post-liberal dönemde kimlik inşa süreçlerin-deki rolünü ortaya koymaktadır. Müzik aracılığıyla canlandırılan kolektif kültürel bilinç, dijital plat-formlarda dolaşıma giren etno-folk performanslarla birlikte ulusal kimlik inşasının taşıyıcısı hâline gelmekte ve kültürel sürekliliğin kopmadığı iddiasını güçlendirmektedir. İzleyicilerin yorumlar üze-rinden geliştirdikleri ortak ilgiler, kolektif anlamlar yaratarak geçmişin izlerini hatırlamayı daha duy-gusal bir noktaya taşımaktadır. Bu tarz etkileşimler, kültürel müzakere için alan açar ve günümüzde gelenekselleşmiş diplomatik kanalların erişemediği Z Kuşağı izleyicilerine doğrudan ulaşarak kültür-lerarası anlayışı yeniden şekillendirir. Bu çalışma, Türk-Kazak etno-folk müziğinin dijital mecralar-daki dolaşım pratiklerini inceleyerek dijital habitusun karşı hegemonik bir alan olarak biçimlenmesi-ni, kültürel etkileşimler ve kimlik müzakereleri temelinde eleştirel tartışır. Bulgular, dijital platform-larda dolaşıma giren etno-folk performansların, nostaljik imgelem ve banal milliyetçilik pratikleri aracılığıyla ulusötesi kültürel yakınlaşma yarattığını, geleneksel kültürel değerlerin yeniden keşfini sağlayarak alternatif modernlikler inşa ettiğini göstermektedir.

Citation format

BALOĞLU, Uğur; BIRINCIOĞLU, Y. Dijital çağda türk-kazak etno-folk müziğinin kültürlerarası alımlanması: Dijital etnografik bir yaklaşım. Milli Folklor, 2026, 19(149): 110–126.