Жоғары онкогенді адам папиллома вирусының персистенциясы және жатыр мойнының интраэпителиалдық неоплазиясы: репродуктивтік, микробиологиялық және иммунологиялық факторлардың рөлі

Өзектілігі: Жоғары онкогенді адам папиллома вирусы (ЖОВ-АПВ), әсіресе 16 және 18 типтері, жатыр мойнының интраэпителиалдық неоплазиясының (cervical intraepithelial neoplasia, CIN) негізгі этиологиялық факторы болып табылады. Алайда АПВ персистенциясы және жатыр мойны эпителийі зақымдануларының прогрессиясы тек вирус факторына ғана емес, сонымен қатар репродуктивтік анамнез ерекшеліктеріне, вагинальды микробиоценоз жағдайына және пациенттердің иммундық статусына да байланысты. Зерттеу мақсаты – жоғары онкогенді адам папиллома вирусы персистенциясының жатыр мойны эпителийі зақымдануларымен байланысын репродуктивтік анамнезді, вагинальды микробиоценозды және иммунологиялық зертханалық көрсеткіштерді ескере отырып бағалау. Материалдар мен әдістер: Зерттеуге онкоцитологиялық зерттеу нәтижелері бойынша патологиялық өзгерістері бар 163 әйел қатысты, оның ішінде анықталмаған маңыздылығы бар атипті жалпақ жасушалардың (ASCUS), төмен дәрежелі жалпақ эпителийішілік зақымдану (LSIL) және жоғары дәрежелі жалпақ эпителийішілік зақымдану (HSIL). Барлық пациенттерге сұйықтық негізіндегі онкоцитология, АПВ генотиптеу, вагинальды микробиоценозды бағалау, сондай-ақ зертханалық зерттеулер (гемоглобин, ферритин, D витамині) жүргізілді. World Health Organization және American Society for Colposcopy and Cervical Pathology ұсынымдарына сәйкес кеңейтілген кольпоскопия орындалды. Күдікті өзгерістер анықталған жағдайда бағытталған жатыр мойны биопсиясы алынып, кейін гистологиялық зерттеу жүргізілді. Нәтижелер: АПВ 16/18 пациенттердің 49,1%-ында анықталды, ал басқа онкогенді типтер 35,0%-ында тіркелді. HSIL тобында АПВ 16/18 64% әйелдерде анықталды. Вагинальды дисбиоз пациенттердің 55,8%-ында тіркелді. Анемия (28,2%), ферритин деңгейінің төмендігі (31,9%) және D витамині тапшылығы (54,6%) CIN-нің ауыр түрлерінде жиі кездескен. Қорытынды: АПВ 16/18 персистенциясы, вагинальды микробиоценоздың бұзылуы және иммундық тапшылықтың болуы CIN дамуының тәуекелін едәуір арттырады. Аталған факторларды уақытылы анықтау және түзету жатыр мойны патологиясының алдын алуда маңызды.