Symptom Clusters and Functional Status of Women with Breast Cancer

บทคดยอ การวจยนมวตถประสงคเพอศกษากลมอาการ และอทธพลของกลมอาการตอความสามารถ ในการทำกจกรรมของผปวยเปนมะเรงเตานม กลมตวอยางจำนวน 320 คนเปนหญงไทยทปวยเปนมะเรงเตานมและอยในระหวางการรกษาดวยยาเคมบำบด คดเลอกโดยการสมแบบเจาะจง วเคราะหขอมลโดยใชสถตการวเคราะหปจจย และการวเคราะหความถดถอยเชงพห ผลการวเคราะหพบวากลมอาการของความรนแรงและกลมอาการของความทกขทรมานมความแตกตางกน ในการวเคราะหจดกลม สามารถจำแนกกลมอาการดานความรนแรงออกเปน 4 กลม อธบายความแปรปรวนของอาการทงหมดไดรอยละ 50.1 คอกลมอาการทางอารมณ กลมอาการดานทางเดนอาหารและอาการออนลา กลมอาการดานภาพลกษณและการเปลยนแปลงผวหนง และกลมอาการดานความเจบปวดและความไมสขสบาย ทง 4 กลมอาการมอทธพลอยางมนยสำคญทางสถต (p<0.05) คดเปนรอยละ 19.8 ของความแปรปรวนทงหมดของความสามารถในการทำกจกรรม กลมอาการดานความทกขทรมานจำแนกออกเปน 3 กลม อธบายความแปรปรวนของอาการทงหมดไดรอยละ 50.7 คอกลมอาการดานอารมณและความเจบปวด กลมอาการดานทางเดนอาหารและอาการออนลา กลมอาการดานภาพลกษณและการเปลยนแปลงผวหนง ทง 3 กลมอาการมอทธพลอยางมนยสำคญทางสถต (p<0.05) คดเปนรอยละ 17.4 ของความแปรปรวนทงหมดของความสามารถในการ ทำกจกรรม กลมอาการทางเดนอาหารและอาการออนลา เปนกลมอาการทมอทธพลตอความสามารถ ในการทำกจกรรมมากทสดทงในดานความรนแรงของอาการและความทกขทรมานจากอาการ คำ สำ คญ : มะเรงเตานม เคมบำบด การวเคราะหปจจย ความสามารถในการทำกจกรรม กลมอาการ Abstract This study aimed to explore symptom clusters across two symptom dimensions and their influences on functional status of women with breast cancer. Sample consisted of 320 Thai women diagnosed with breast cancer undergoing chemotherapy. They were purposively selected and evaluated for their symptom experiences and functional status. Factor analysis and multiple regression were used to examine symptom clusters and their significant effects on the functional status of the women. Symptom clusters existed across the two symptom dimensions. Symptom clusters of symptom severity and those of symptom distress were not identical. Four symptom clusters existed in the dimension of symptom severity, with 50.1% variance explained in all the symptoms. The clusters were emotions related symptoms, GI and fatigue related symptoms, image related cutaneous symptoms, and pain related discomfort symptoms. The clusters significantly explained 19.8% of the variance in the functional status (p<0.05). Three symptom clusters were identified in the dimension of symptom distress, with 50.7% variance in all the symptoms. They were the clusters of emotions and pain related discomfort symptoms, GI and fatigue related symptoms, and image related cutaneous symptoms. The clusters significantly explained about 17.4% of variance in the functional status (p<0.05). GI and fatigue related symptom cluster was the strongest predictor cluster affecting the functional status in both dimensions of symptom severity and symptom distress. Keywords: breast cancer, chemotherapy, factor analysis, functional status, symptom clusters