Frig Tipi Fibulalarda Tanrıça Sembolizmi Üzerine Bazı Düşünceler

Anadolu Demir Cagi’nin en onemli uygarliklari arasinda sayilan Frigler, Matar-Kybele Kultu’ne buyuk saygi duymuslardir. Soz konusu toplum icin neredeyse doganin bizzat kendisi konumunda yer aldigi, cesitli kultur ogeleri araciligiyla dogrulanan inanc sisteminin baslica ogesi olan tanrica, Frigler tarafindan farkli bicimlerde yansitilmistir. Tanricanin, Frig sanat eserlerinde dogrudan betimlendigi heykel ve yuksek kabartma gibi eserler olabildigi gibi, ayni zamanda idol bicimli temsili ogeler cercevesinde degerlendirildigi de bilinmektedir. Calismamiz, sembolizm kapsaminda degerlendirebilecegimiz ve farkli Frig ogelerinden tanidigimiz Matar-Kybele idollerinin temsili olarak Frig fibulalarinin igne tutamak plakalarinda yansitildigina inandigimiz gorunumunu aciklamaya yoneliktir. Cok sayida alt grup kapsaminda degerlendirilen Frig fibulalarinin en erken ornekleri arasinda sayilan Tip XII-7A fibulalari ile baslatilan temsili tanrica gorunumu zamanla standart ve karakteristik bir ozellige donusmustur.